Zakwas buraczany

Zakwas buraczany na odporność

Nasze październikowe wyzwanie dotyczy wzmacniania odporności, cóż jesienią częściej o niej myślimy i szukamy sposobów na jej podniesienie. Jak wspominałam i możemy zresztą przeczytać coraz częściej „odporność zaczyna się w jelitach”. To miejsce pierwszego kontaktu z wirusami i bakteriami, dlatego tak ważne jest dbanie o dobre bakterie w naszych jelitach. Im więcej ich, tym lepiej. Jak wiadomo najlepiej stosować naturalne środki wzbogacania naszej flory bakteryjnej, dlatego zachęca się do jedzenia kiszonek i produktów naturalnej fermentacji. Sezon na kiszenie ogórków się skończył? Zakwas buraczany świetnie się sprawdzi o tej porze roku.

W związku z tym zapraszam cię do wyzwania – spróbujmy ukisić barszcz. To nic trudnego, chociaż często tak nam się wydaje. A buraki nawet bez fermentacji to źródło cennych wartości.  Stanowią bogate źródło antyoksydantów, głównie za sprawą zawartego w nich barwnika – betaniny, której zawdzięczają swój intensywny ciemnoczerwony kolor. Ponadto zawierają także takie minerały, jak żelazo, wapń, magnez, potas, sód, mangan, miedź, chlor, cynk, witaminy – głównie z grupy B oraz witaminę C, których ilość i przyswajalność wydatnie wzrasta podczas procesu fermentacji z udziałem bakterii kwasu mlekowego. Jeżeli dołożymy do tego wartości związane z fermentacją i działaniem pałeczek bakterii kwasu mlekowego na regulacje pracy układu trawiennego i stymulacje immunologicznych funkcji ustroju mamy prawdziwą bombę zdrowia.

Barszcz można popijać szklankami jako codzienny dobry nawyk albo używać do potraw. Ukiszone buraczki można wykorzystać w surówkach.

Przepis na zakwas buraczany

Składniki:

1,5 kg średnich buraków

3 litry wody

1 łyżka soli morskiej lub kamiennej na litr wody

2 liście laurowe

5 ząbków czosnku

1/4 cebuli

pół łyżeczki kolendry

kawałek korzenia chrzanu (opcjonalnie)

A do przyrządzenia zakwasu potrzeba: duży szklany słój lub kamionkę ok. 3 lub 3,5 l. Kawałek gazy i gumkę do owinięcia gazy wokół słoja.

Sposób wykonania:

Słój wyjałowić, przelać wrzącą wodą. Na dno wrzucić obrany czosnek w ząbkach, cebule, przyprawy, na wierzch wrzucić umyte i obrane, pokrojone w plastry lub kawałki buraki. Wodę zagotuj z solą. Wlej ciepłą wodę do słoja, nakryj gazą i odstaw w ciepłe miejsce np. w kuchni na szafce.

Obserwuj zakwas, po dwóch dniach możesz ściągnąć nadmiar piany drewnianą, przelaną wrzątkiem łyżką i lekko wymieszaj. Jeżeli zauważysz na wierzchu pleść, bezwzględnie wyrzuć zakwas. Niestety takie marnowanie jest dozwolone, a zakwas szkodliwy. To może być wynik niedostatecznej higieny przy przygotowaniach, niedostrzeżone nadpsucie buraka lub często wynik dołożonego kawałka chleba na zakwasie, który ma przyspieszyć proces, ale kiedy znajdzie się na wierzchu słoja, „łapie pleśń”. Dwa, trzy dni później zakwas powinien być gotowy. Możesz zlać go przez sito do słoików, a buraki wykorzystać.

Jak wykorzystać zakwas buraczany i buraki?

Faszerowane jajka

Składniki:

  • 4 jajka
  • buraczki z zakwasu,
  • chrzan,
  • natka pietruszki

Jajka ugotować. Buraczki zetrzeć drobno, odcisnąć nadmiar soku, dodać chrzan tarty w proporcji ostrości, którą lubimy. Doprawić jeśli trzeba. Jajka przekroić, usunąć żółtka (można dodać do nadzienia). Połówki jajek wypełnić farszem. Posypać natką pietruszki. Mamy wspomnienie Wielkanocy na talerzu!

Surówka obiadowa

Składniki:

  • jabłko,
  • buraczki z zakwasu,
  • czerwona cebulka,
  • koperek
  • jogurt grecki (opcjonalnie)

Buraczki trzemy na grube wiórka, odciskamy sok. Dodajemy tarte grubo jabłko i pokrojoną drobno cebulę. Doprawiamy i posypujemy koperkiem. Można dodać jogurt, jeśli ktoś jak mój mąż, musi mieć „mokrą” sałatką.

Sałatka jarzynowa nie całkiem klasyczna

Składniki:

  • marchew,
  • pietruszka,
  • seler,
  • ziemniak,
  • buraki z zakwasu,
  • mała puszka groszku konserwowego,
  • 2 ogórki kiszone,
  • pół jabłka,

Sos: 2 łyżki jogurtu naturalnego, łyżeczka musztardy i łyżeczka chrzanu, pieprz, sól.

Warzywa gotujemy ok. 15 min, aby były miękkie, ale się nie rozwalały. Kroimy w kosteczkę razem z burakiem i jabłkiem, dodajemy pokrojonego ogórka, groszek i mieszamy z sosem. Natka pietruszki mile widziana.

Barszcz można pić szklankami podgrzany, ale nie gotowany z dodatkiem majeranku. Będzie jednak również świetnym dodatkiem …nie tylko do uszek, ale i gotowanej białej fasoli. Może spróbujesz też pieczonych pierogów?

Pieczone pierogi

Ciasto:

  • 500 g mąki ( pół na pół z pełnoziarnistą lub orkiszową)
  • 25 g drożdży lub opakowanie instant,
  • łyżeczka cukru,
  • 50 ml oliwy,
  • żółtka z 2 jajek (białko zostawimy do smarowania pierogów przed pieczeniem,
  • szklanka ciepłej wody,
  • pół łyżeczki soli,
  • czarnuszka

Świeże drożdże rozpuszczamy w ciepłej wodzie z dodatkiem cukru. Powoli wlewamy do mąki, zagniatamy ciasto dodając resztę składników. Ciasto rozwałkowujemy, szklanką wycinać kółka i uzupełniać wybranym farszem. Posmarować białkiem, ozdobić czarnuszką. Piec w 180 stopniach około 20 minut do zarumienienia.

Farsz ruski

  • 250 g ziemniaków,
  • 250 g sera chudego,
  • Cebula,
  • łyżka oliwy,
  • (opcjonalnie) chuda kiełbasa lub boczek 40 g

Ziemniaki gotujemy. Na oliwie podsmażamy drobno posiekaną cebulkę i opcjonalnie wędlinę. Ziemniaki i ser mielimy w maszynce lub prasce. Dodajemy podsmażone dodatki, doprawiamy solą, pieprzem i majerankiem. Nakładamy farsz do pierogów.

Farsz z soczewicą

  • Soczewica czerwona 100g
  • cebula,
  • 3 ząbki czosnku,
  • 5 suszonych pomidorów,
  • pulpa pomidorowa opcjonalnie dla konsystencji łyżka
  • papryka wędzona i papryka słodka, kurkuma
  • łyżka oliwy,
  • świeża kolendra lub natka pietruszki,

Soczewice ugotować w osolonej wodzie z zielem i liściem angielskim, można trochę „rozgotować” dla konsystencji farszu jeśli wolimy. `jeśli chcemy wyczuwać składniki dodamy pulpę pomidorową. Na oliwie podsmażamy drobno posiekaną cebulkę i czosnek, następnie dodajemy posiekane drobno pomidory. Pod koniec podsmażania dodajemy po pół łyżeczki papryk i odrobinę kurkumy. Całość mieszamy z soczewicą, doprawiamy solą i pieprzem. Na koniec dodajemy posiekaną kolendrę lub natkę i wypełniamy farszem pierogi.

Farsz włoski

  • Ser mozarella,
  • 2 Pomidory,
  • Świeża bazylia,
  • Pieprz i sól,
  • Czosnek 2 ząbki,
  • pół cebuli,
  • łyżeczka oliwy,

Cebulę i czosnek drobno siekamy, dodajemy drobno pokrojone pomidory i ser, łączymy z oliwą, solą i pieprzem. Dodajemy posiekaną świeżą bazylię. Wypełniamy farszem pierogi.

A jakie są wasze ulubione farsze do pierogów? Można tutaj naprawdę eksperymentować. Może być też zdrowo, a pieczone pierogi z barszczem w rozsądnej ilości stanowią pełnowartościowy posiłek i mogą być wykorzystywane nawet na redukcji, jeśli zadbamy o farsz.

Anna Paluch

Jestem psychologiem, psychodietetykiem, specjalistą ds. żywienia, trenerem w Psychologia w Polsce, właścicielką Gabinetu Psychodietetycznego Flow by Ania, autorką projektu “80 dni dookoła zdrowia”, E-kursów "Zaprojektuj Swój Zdrowy Styl życia", czy "Psycho dla dietetyka" ale przede wszystkim lubię i chciałabym inspirować do wprowadzania zmian w swoim stylu życia. Na zdrowie należy patrzeć całościowo i naprawdę trwałe i skuteczne efekty to wynik działań w wielu obszarach. Jednak te kroki są małe i bezbolesne, w ten sposób budują nasze nawyki i zostają z nami na dłużej w przeciwieństwie do szybkich rozwiązań i restrykcji. Szukanie sposobów dzięki narzędziom psychologicznym jak i dietetycznym w podnoszeniu jakości naszego życia jest moją pasją.
Anna Paluch

Latest posts by Anna Paluch (see all)